Şirket kurduktan sonra ilk 90 gün: CRBR, ZUS, e-tebligat, KDV

Polonya'da şirket kurduğunuzda KRS'ye kaydolursunuz, NIP ve REGON alırsınız, banka hesabı açarsınız ve muhasebeciyle anlaşırsınız. Çoğu Türk girişimci için "kuruluş" burada biter. Oysa kuruluş burada başlar: tescilden sonraki haftalarda süresi gün sayılan bir dizi zorunluluk vardır ve bunların hiçbiri KRS kaydının kendiliğinden parçası değildir. Bu yazı o ilk doksan günün takvimidir.

Kısa cevap: KRS tescilinden sonra sıra şudur: gerçek lehdar kaydı CRBR (14 gün, cumartesi ve tatiller sayılmaz), e-tebligat kutusunun devralınması (kayıtta otomatik açılır, yöneticisini siz atarsınız), vergi dairesine ek bilgi formu (NIP-8), KDV kaydı (VAT-R) ilk faturadan önce, ZUS kaydı ilk sigortalıdan itibaren 7 gün içinde, muhasebeye devir ve KSeF e-fatura erişimi. Bunları bir takvime bağlayın; kaçırılan bildirimin cezası olabilir ve bankalar da bu kayıtlara bakar.

Gün 0: KRS tescili neyi başlatır, neyi başlatmaz

Tescil kararıyla şirket tüzel kişilik kazanır; NIP ve REGON otomatik verilir, ZUS'a ödeyici kaydı KRS verisinden otomatik oluşur, e-tebligat adresi kayıt sırasında açılır. Kendiliğinden olmayanlar: gerçek lehdar bildirimi, e-tebligat kutusunun yönetimi, vergi dairesine banka hesabı ve muhasebe bilgileri, KDV mükellefiyeti, sermaye üzerinden ödenen işlem vergisi ve çalışan varsa ZUS bildirimleri. Takvim tescil tarihinden işler; tescili öğrendiğiniz günden değil.

CRBR: gerçek lehdar kaydı, 14 gün

CRBR (Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych), her şirketin "arkasında gerçekte kim var" sorusunu kamuya açık bir kayıtta cevaplamasını isteyen, AB kara para aklamayla mücadele kurallarından gelen bir kayıttır. Gerçek lehdar, şirketi nihai olarak kontrol eden gerçek kişidir: doğrudan ya da dolaylı olarak payların dörtte birinden fazlasına sahip olan ya da başka bir yolla belirleyici etkisi olan kişi. Tek ortaklı bir Sp. z o.o.'da bu sizsiniz; eşit paylı iki ortakta ikiniz de. Payları bir Türk şirketi üzerinden tutuyorsanız o şirketin arkasındaki gerçek kişiye kadar gidilir; "şirket şirkete ait" cevabı kabul edilmez.

Süre: KRS tescilinden itibaren 14 gün; cumartesi ve resmi tatiller bu süreye sayılmaz. Sonraki her değişiklikte (ortak, pay oranı, yönetim) yine 14 gün. Bildirimi şirketi temsile yetkili kişi, yani yönetim kurulu üyesi yapar; ücretsizdir; vekil yapamaz.

Neden en çok atlanan zorunluluk bu: KRS kaydının parçası değildir, ayrı sistemdir; kuruluşu yapan avukat sözleşmede yoksa yapmaz; süre kuruluşun heyecanında geçer. Ceza kanunda 1.000.000 zł'ye kadar; uygulamada 2026 itibarıyla verilen bin dört yüzden fazla ceza kararının ortalaması on bin złoti civarında ve büyük çoğunluğu hiç bildirim yapmayanlara. "Küçük şirket, kimse bakmaz" varsayımı yanlıştır: kayıt KRS ile çapraz kontrol edilir, bankalar hesap açarken ve dönemsel kontrollerde CRBR kaydını sorar.

Geç kaldıysanız: bildirimi hemen, gerçek tarihlerle yapın. Geç bildirim gecikmeyi silmez ama ihlal süresini kısaltır ve olası ceza değerlendirmesinde lehinize yazılır.

E-tebligat kutusu: otomatik açılır, kendiliğinden okunmaz

2025'ten beri KRS'ye kaydolan her şirket kayıt sırasında bir e-tebligat adresi (e-Doręczenia) alır. 2026'dan beri kurumlar, tebliğ gerektiren yazıları bu kutuya gönderir ve kutuya düşen yazı açılmasa bile 14 gün geçtikten sonraki gün tebliğ edilmiş sayılır. İlk 90 günde yapılacak iş basit ama atlanırsa pahalıdır: kutuya bir yönetici atayın, bildirim e-postasının okunan bir adrese gittiğinden emin olun ve haftalık kontrolü birinin görev tanımına yazın. Kurumdan gelen yazıların sürelerini ayrı bir yazıda anlattık; o kurallar elektronik kutu için de geçerlidir.

Vergi dairesi: NIP-8, işlem vergisi, KDV

NIP-8. KRS'nin vergi dairesine iletmediği bilgileri (banka hesabı, muhasebeyi tutan kişi, defterlerin bulunduğu adres) şirket kendisi bildirir; genel kural tescilden itibaren 21 gün, ZUS'a prim ödeyecekseniz 7 gündür. Banka hesabının bildirilmesi ayrıca önemlidir: hesabınız vergi dairesinin "beyaz listesinde" görünmezse müşterileriniz size yaptıkları ödemeyi gider yazamayabilir.

Sermaye üzerinden işlem vergisi (PCC). Şirket sözleşmesi noterde yapıldıysa noter tahsil eder; S24 sistemiyle sözleşme kalıbı kullanıldıysa şirketin kendisi PCC-3 beyanı verir ve sermayenin %0,5'ini öder. Dikkat: bu 14 günlük süre KRS tescilinden değil, sözleşmenin S24'te imzalandığı günden işler; yani çoğu zaman şirket daha tescil edilmeden dolar. S24 ile kurulmuş şirketlerde en sık atlanan kalem budur.

KDV kaydı (VAT-R). Sp. z o.o. otomatik KDV mükellefi değildir. İlk KDV'li işlemden önce VAT-R ile kayıt gerekir; AB içi alım-satım yapacaksanız VAT-EU (NIP'in başına PL) kaydı da aynı formda istenir. Kayıt sırasında vergi dairesi adres, faaliyet ve ortak hakkında belge isteyebilir ve bu birkaç hafta sürebilir; ilk faturanın tarihi buna göre planlanır. Türkiye'den mal getirecekseniz EORI numarası da bu dönemde alınır.

ZUS: kim, ne zaman

Şirketin ZUS'a ödeyici kaydı KRS verisinden otomatik oluşur; çalışanı ya da sözleşmeli iş göreni olmayan bir Sp. z o.o.'nun ZUS'a ayrıca kaydolması gerekmez. İlk çalışanı ya da sigortalı iş göreni aldığınız günden itibaren 7 gün içinde bildirim yapılır. Tek istisna kendi kuralıyla gelir: tek ortaklı Sp. z o.o.'nun ortağı, tescil gününden itibaren Polonya sosyal güvenlik sisteminde kendi adına sigortalı sayılır ve tam prim öder (başlangıç indirimi yoktur); iki ya da daha çok ortaklı şirkette bu yükümlülük yoktur. Şirket yapısı seçilirken bu farkı bilmek gerekir; sonradan öğrenildiğinde geriye dönük prim borcu çıkar.

Muhasebeye devir ve KSeF

Sp. z o.o. tam defter (pełna księgowość) tutar; ilk ayın kapanışından önce yeminli mali müşavirle sözleşme, belge akışı ve fatura düzeni kurulmuş olmalıdır. 2026'da kademeli olarak zorunlu hale gelen KSeF e-fatura sistemi için şirketin erişimi ve muhasebecinin yetkilendirmesi de bu dönemde yapılır; ayrıntısı KSeF yazımızda. Aylık KDV beyanı (JPK_V7) ve yıllık CIT beyanı muhasebecidedir; sizin işiniz belgeleri zamanında ve eksiksiz iletmektir.

Türkiye'deki ortak ne yapar

CRBR bildirimi, e-tebligat kutusu ve çoğu vergi işlemi elektronik imza ister: nitelikli e-imza ya da Polonya'nın güvenilir profili. Türkiye'de yaşayan bir ortağın ikisi de yoktur ve edinmek zaman alır; güvenilir profil için kimlik doğrulama, nitelikli imza için sağlayıcıya başvuru gerekir. Bildirimi vekil yapamayacağı için, yönetim kurulunda imzası hazır bir üye olmadan bu takvim kaçar. Bu yüzden kuruluşu planlayan Türkiye'deki müşterilerimize ilk görüşmede sorduğumuz sorulardan biri budur: kim imzalayacak, imzası hazır mı.

İlk 90 gün kontrol listesi

• Sözleşme imzasından itibaren 14 gün: PCC-3 (S24 ile kurulduysa; tescili beklemeden).
• Tescilden itibaren gün 0–14: CRBR bildirimi; e-tebligat kutusuna yönetici.
• Gün 0–21: NIP-8 (banka hesabı, muhasebeci, defter adresi).
• İlk faturadan önce: VAT-R ve gerekiyorsa VAT-EU, EORI.
• İlk çalışandan itibaren 7 gün: ZUS bildirimleri; tek ortaklı şirkette ortağın kendi sigortası.
• İlk ay: muhasebe sözleşmesi, belge akışı, KSeF erişimi ve yetkilendirme.
• Sürekli: ortak/yönetim değişikliğinde CRBR ve KRS güncellemesi 14 gün; e-tebligat kutusu haftalık kontrol.

İlgili yazılar: Polonya'da muhasebe: şirket ve JDG zorunlulukları · Polonya'da vergiler 2026: şirket, KDV, gelir · Polonya'da şirket adresi ve sanal ofis rehberi

Sık sorulan

Şirketim aylar önce kuruldu, CRBR'yi hiç yapmadık. Ne yapmalıyız?

Hemen, gerçek tarihlerle bildirin; geç bildirim hiç bildirmemekten her zaman iyidir. Sonra kutuya ceza yazısı gelip gelmediğine bakın; geldiyse itiraz ve indirim yolu tutara ve gerekçeye göre değişir, muhasebeci ya da avukat partnerle değerlendiririz.

Muhasebeci bunları yapmaz mı?

Sözleşmede yazıyorsa bir kısmını yapar; CRBR ve e-tebligat gibi şirketi temsile yetkili kişinin imzasını gerektiren işleri yapamaz. Kimin ne yapacağını kuruluş sözleşmesiyle birlikte netleştirmek gerekir.

Bu takvimi siz mi tutuyorsunuz?

Evet. Kuruluştan sonraki ilk doksan gün için zorunluluk takvimini çıkarır, her satırın kimde olduğunu yazar, imza ve erişimleri baştan kurar, tarihleri takip eder ve size yazılı güncelleme göndeririz. Beyannameleri ve vergi görüşünü yeminli mali müşavir partner verir; kararı kurumlar verir.

Kaynaklar

• CRBR bildirim yükümlülüğü hatırlatması — Polonya Maliye Bakanlığı
• e-Doręczenia: girişimciler için temel bilgiler — gov.pl
• NIP-8 bildirimi — biznes.gov.pl
• KRS'ye kayıtlı ödeyicinin bildirimi — ZUS
• ZUS'a kayıt ve sigorta bildirimi — biznes.gov.pl
• Kara para aklamayla mücadele kanunu (1 Mart 2018) — ISAP, Sejm

Son kontrol: 26 Eylül 2026. Bu yazı genel bilgi verir; kendi durumunuz için lisanslı partnerle değerlendirme gerekir.

Şirketiniz kurulduysa ya da kurulmak üzereyse, takvimi birlikte çıkaralım: Durumumu Anlatayım ya da Şirket Kur durağına bakın.

---

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve vergisel tavsiye değildir. Dayanak: AML Kanunu (CRBR, art. 58–60 ve 153), e-Doręczenia Kanunu, ZUS ve vergi dairesi resmi bilgilendirmeleri, Eylül 2026 itibarıyla. Kendi durumunuz için son söz yeminli mali müşavir ve avukat partnerdedir.